مرکز رشد شريف

از صفر تا صد ترب؛ استارتاپى از دل دانشگاه صنعتى شريف

بنده مجید رحیمی نژاد مدیر فنی تیم ترب (مستقر در مرکز رشد دانشگاه صنعتی شریف) و دانشجوی ارشد هوش مصنوعی در دانشگاه صنعتی شریف هستم و حدود سه سال است که وارد فضای کاری شده ام.

 

شکل گیری و روند

آشنایی من و آقای بابایی (سرپرست تیم ترب) برمی­گردد به کار در شتاب­دهنده شریف. که در دو تیم مختلف و زمینه­های دیگری مشغول به فعالیت بودیم و بعدا با هم تشکیل تیم دادیم. در ابتدا ایده های مختلف و حوزه های کار اقتصادی در ایران را بررسی کردیم، اینکه در چه حوزه هایی چه کارهایی موفق شده اند مثلا در آن زمان وایبر خیلی سروصدا کرده بود و شبکه های اجتماعی خیلی در ایران داغ بودند. حدود ۲-۳ ماه روی ایده ی ترب وقت گذاشتیم و در نهایت به این نتیجه رسیدیم که موتور جستجویی پیاده سازی کنیم که محصولات فروشگاه های آنلاین را در خودش داشته باشد. آن زمان فروشگاه های آنلاین خوبی شکل گرفته بودند. مثلا دیجی کالا، بامیلو و… و چندین فروشگاه دیگر هم در حال شکل گیری بودند حتی بعضا از کشورهای دیگر در حال سرمایه گذاری بودند. فضا را مناسب دیدیم و کار را شروع کردیم. و حالا هم حدود یک سال و نیمی است که مشغولیم.

در ابتدا سه نفر بودیم و بعد از حدود سه چهار ماه کار توانستیم یک نسخه خیلی اولیه از اپ خود را آماده کنیم. تعدا افراد درگیر کم کم و به مرور زمان زیاد شدند. الان حدود یکسال است که تقریبا به حالت پایا رسیده ایم. سه نفر که از همان اول بودند و سه نفر به عنوان کارمند برنامه نویس استخدام کردیم و تعدادی کارآموز هم داشتیم که کمک کننده بود.

توالی زمانی کارها تقریبا به این صورت بود:

  • دو سه ماه روی پرورش ایده وقت گذاشتیم

  • سه ماه هم وقت گذاشتیم تا نسخه اولیه از اپ به صورت آزمایشی آماده شد. آن را به اطرافیان دادیم تا بازخوردشان را ارائه دهند.

  • دو ماه بعد یک نسخه آزمایشی روی کافه بازار گذاشتیم.

  • سپس اپلیکیشن اولیه را با نام بازارچه ارائه کردیم و خیلی کارمان موفق بود و در مدت کوتاهی حدود دوسه هفته توانستیم ۶۰ هزار کاربر داشته باشیم.

ما از ابتدا دیدمان این بود که اپلیکشین ما موتور جستجویی باشد که بعدا اگر خواستیم بتوانیم به حوزه های دیگری مثل اخبار یا تجمیع سایر اطلاعات وارد شویم وبتوانیم موتور جستجوی جامع تری باشیم. برای همین در محصول اولیه ای که قرار بود ارائه شود حساس بودیم، به همین دلیل ابتدا یک اپ به نام بازارچه دادیم تا با گرفتن بازخوردهای لازم آزمایش کنیم. و بعد دو سه ماه آنها را پیاده سازی کردیم و درنهایت ترب را ارائه کردیم.

  • حدود ۶-۷ ماه است که نسخه اولیه ی ترب ارائه شده است و الان حدود ۱۵۰ هزار کاربر داریم.

هدف

هدف اصلی هر استارتاپی درآمدزایی است ولی در کنار آن یک سری مسائل دیگر هم مطرح بود. می خواستیم جایی را راه بیندازیم که نخبگانی که در کشور می مانند بتوانند در آن فعالیت کنند و فرصتی به آنان بدهد.

ما دنبال این نبودیم که کار جدیدی انجام دهیم که در دنیا قبلا سابقه نداشته است. بلکه می خواستیم از فرصت هایی که در ایران هست استفاده کنیم. طبق بازار ایران و آمارها وپیش بینی هایی که در دست داشتیم، برنامه ریختیم و براساس نیاز مشتری و خواسته های کاربران پیش رفتیم.

سیستم ها

ترب چهار سیستم اصلی دارد که عبارتند از:

  • سیستم خزشگر (Crawl): از آنجایی که تصمیم ما این نبود که با فروشگاه­ها همکاری کنیم، یک سیستمی طراحی کردیم که محصولات جدید را در فروشگاه­های مختلف شناسایی کند و اطلاعات آن­ها را به ترب اضافه کند و یا حتی فروشگاه­های جدید را اضافه کند.

  • سیستم به روز رسانی (update)

  • سیستم تجمیع (Clustering) که محصولات را از فروشگاه­های مختلف جمع­آوری کند.

  • سیستم جستجو.(Search) که خیلی روی پشتیبانی از زبان فارسی اش کار کردیم.

همچنین سیستم offer detection تخفیف­های روزانه فروشگاه­ها را در صفحه اول اپ نشان می­دهد. که البته این یک زیر سیستم روی خزشگر و به روزرسانی است.

مزیت ترب

مزیت ما نسبت به سایرین در قدرت فنی بالا و استفاده خوب از تکنولوژی های روز دنیاست که توانسته­ایم سیستمی را پایه ریزی کنیم که انعطاف بالایی دارد و می تواند خیلی سریع گسترش یابد. الان حدود ۳۰ فروشگاه آنلاین را پوشش می دهیم و ظرف یک هفته می توانیم این رقم را به صد شرکت برسانیم یا سیستم آپدیت اطلاعات ما باعث شده که از بقیه جلوتر باشیم. در زمینه ای که هستیم تنها شرکتی هستیم که می توانیم همه نوع محصول از جنس های مختلف و نه فقط دیجیتال را از فروشگاه ها بگیریم، تجمیع کنیم و به کاربران نشان بدهیم که مقایسه قیمت برای کاربران راحت­تر باشد. این کار خیلی سختی است ولی چون ما از تکنولوژی های به روزی استفاده می کنیم موفق بوده­ایم. در یک کلام قدرت فنی تیم و انرژی که روی کیفیت کار گذاشته­ایم، مزیت ما نسبت به رقبا است.

از دید بین­الملل مزیت خوبی که ایران نسبت به کشورهای اروپایی دارد، نزدیکی زبانش به کشورهای همسایه است مثل افغانستان و حتی کشورهای عربی. حالا اگر شرکتی بخواهد در زمینه IT فعالیت کند خیلی راحت­تر از شرکت­های اروپایی یا آمریکایی می­تواند حوزه کاریش را به کشورهای همسایه گسترش دهد.

مدیریت اقتصادی و سیاستها

ما که در شتابدهنده شریف بودیم حدود ۲۰-۲۵ میلیون سرمایه اولیه کار دادند و ما با همان سرمایه حدود یکسال به پیش رفتیم. از این پول در جاهایی که نیاز به استخدام کارمند داشتیم استفاده کردیم. تابستان گذشته بعد از اینکه نسخه اولیه ای از اپ در کافه بازار معرفی شده بود، در یکی از همین رویدادهای استارتاپی ـ بعداز ۷-۸ دوره ـ توانستیم یک سرمایه گذار پیدا کنیم.

پلان های درآمدزایی ما هم عمدتا معطوف به تبلیغات است، البته نه به شکل تبلیغات بنری متداول در سایت ها بلکه شاید مثل تبلیغات گوگل که مثلا در نتایج جستجوها اسم فلان فروشگاه را بالاتر بیاوریم و …. به عبارتی کلیدواژه یک محصول را به شرکتی بفروشیم. ولی خب این مفهوم در ایران جا نیفتاده و حتی شرکت­هایی که برای تبلیغات به ما مراجعه کرده بودند خواستار تبلیغات بنری بودند که ما تمایل زیادی به آن نداشتیم.

الان ما اطلاعات خوبی داریم که حتی خود فروشگاه ها حاضرند بیایند و آنها را از ما بخرند. اینکه قیمت ها در فروشگاه های مختلف چگونه است. چه فروشگاه هایی قیمت هایشان رقابتی تر است؟ و … در واقع بهره برداری از این­گونه اطلاعات و به نوعی BI(Business Inteligence) هم جزئی از طرح های درآمدزایی مان است.

ما با چندین فروشگاه صحبت کرده ایم که اطلاعات مشتری­ها را در ترب داشته باشیم که کاربران با انتخاب محصول در ترب به جای اینکه دوباره وارد سایت آن فروشگاه شوند، وارد بخش کاربری خود شوند و مستقیما به درگاه بانک متصل گردند و با وارد کردن اطلاعات کارتشان خرید انجام شود و درصدی از آن به ترب تعلق بگیرد. با این کار نرخ خریدها خیلی بیشتر می­شود.

از دیگر پلان­های درآمدزایی ما این است که از فروشگاه­هایی که بعدا قراراست اضافه کنیم مبلغی بگیریم. طرح دیگر اینست که از اضافه کردن فروشگاه­های آفلاین که بتوانند محصولاتشان را در سایت بفروشند کسب درآمد کنیم.

شرکت برای اینکه در کارهای خود دچار مشکل نشود سیاست­هایی دارد از جمله اینکه هر مشکلی که در فروشگاه اینترنتی پیش بیاید مسئولیتش با ترب نیست. ولی تاکید کرده­ایم که تمامی فروشگاه­هایی که اضافه کرده ایم نماد الکترونیک دارند که به عبارتی مجوزی از سازمان تجارت الکترونیک است و اگر مشکلی پیش بیاید کاربران می­توانند پیگیری کنند.

آینده

هدف نهایی ما این است که بتوانیم بزرگترین شرکت IT را در ایران ایجاد کنیم که آدم­هایی که استعداد خوبی دارند بتوانند بیایند فعالیت کنند و علاوه بر اعتبار حرفه ای، درآمدزایی خوبی داشته باشد.

هدف کمی کوتاه مدت­تر ما عبارتست از این که ترب جایی بشود که مرجع خرید بشود یعنی جایی که به چی بخرم و از کجا بخرم مردم جواب بدهد و در نهایت خرید انجام شود.

از لحاظ فنی نیز تا الان اپ اندروید را ارائه کرده ایم و درآینده هم احتمالا نسخه IOS و Windows phone آن را ارائه می کنیم.

توصیه ها

اگر استارتاپی را شروع می­کنید، جدی بگیرید. جدی کار کنید و برای آن وقت بگذارید. خلاصه پشتکار می­خواهد.

  فضایی فکر نکنید. دنبال ایده­ای که کسی سراغش نرفته نباشید. اگر ایده­ای هست که کسی سراغش نرفته، یا ایده­ای است که سراغش رفته اند و دیده­اند جواب نمی­دهد یا اینکه اصلا ارزش ندارد سمتش بروید. اگه این دید­ها اصلاح شود و بچه­ها پشتکار جدی داشته باشند. فضا فضایی است که نتیجه می­گیرند.

 تیم تشکیل دادن: تیم هایی که الان خیلی خوب دارند کار می­کنند، اعضایشان قبلا کار می­کرده­اند حالا نه لزوما استارتاپ و با یک تجربه کاری و داشتن درکی از فرهنگ کاری با هم آشنا شده­اند و کم کم آدم­های مختلفی را پیدا می­کنند که بتوانند با آنها کار کنند. به نظرم این تجربه خیلی نیاز است.

منبع: sharifreview.ir